เคยคุยให้ฟังไปบ้างแล้วครับว่ากาแฟไทยเดี๋ยวนี้เขาไปถึงไหนกันแล้ว แต่ถ้าพูดถึงบาริสต้าไทย บางคนยังอดสงสัยไม่ได้ว่าประเทศอย่างเราที่ดื่มกาแฟกันเหมือนขนม และรู้จักเอสเปรสโซมาแค่สิบกว่าปี บาริสต้ารุ่นบุกเบิกฝึกฝนตัวเองแบบครูพักลักจำกันเป็นส่วนใหญ่ ถึงวันนี้จะพัฒนาไปได้กี่มากน้อย

เราเริ่มมีการจัดการแข่งขันชงกาแฟแบบสมัยใหม่เป็นครั้งแรก เมื่อประมาณปี 2004 และในปีเดียวกันมีการจัดตั้งสมาคมบาริสต้าไทยขึ้นเพื่อรณรงค์ยกระดับมาตรฐานบาริสต้าไทยให้เทียบเท่าสากล ปีถัดมาแชมป์ของประเทศจึงได้ไปร่วมในการแข่งขันระดับโลกในรายการ world barista championship จนกระทั่งปัจจุบันมีรายการแข่งขันชงกาแฟภายในประเทศด้วยรูปแบบที่หลากหลายมากขึ้น ทำให้บาริสต้าที่มีความตั้งใจจริงได้มีเวทีให้แสดงออกมากขึ้นและสามารถพัฒนาฝีมือได้ดีขึ้นตามลำดับ

ถ้าถามว่าของเราดีขึ้นขนาดไหน คงต้องดู ranking ของ WBC ในครั้งที่ผ่านๆ มา พบว่าลำดับของเรายังไม่สูงนัก แต่ต้องยอมรับว่าแชมป์บาริสต้าของเราที่ไปร่วมแข่งนั้นมีข้อจำกัดหลายด้านด้วยกัน ที่ผมเห็นว่าสำคัญมากคือการเตรียมรสชาติกาแฟกับเครื่องที่ใช้แข่งขันจริง ที่ผ่านมาพบว่าบาริสต้าของเราไม่มีโอกาสได้ซ้อมกับเครื่องรุ่นเดียวกับที่ใช้แข่งจริงแม้แต่รายการเดียว จึงอาจเป็นเหตุให้ไม่คุ้นเครื่อง และยากลำบากในการเตรียมเบลนด์กาแฟ รวมถึงการคุมรสชาติของเครื่องดื่มทุกตัว ผิดกับแชมป์ของอีกหลายๆ ประเทศครับ ที่เขาสามารถหาผู้สนับสนุนในด้านต่างๆ ได้ง่ายกว่า และในบางประเทศคนกาแฟของเขายังถือเป็นวาระแห่งชาติในการพยายามช่วยกันเพื่อให้แชมป์บาริสต้าของเขาพร้อมที่สุด

แล้วถ้าข้อจำกัดเหล่านี้หมดไป บาริสต้าไทยเราจะไปไกลได้แค่ไหน ?

ผมก็ทั้งปูทั้งโปรยมาเยอะแยะเพื่อเข้าเรื่องนี้ล่ะครับว่า ในรายการแกรนด์บาริสต้า Australasia 2009 ที่เพิ่งจบไป และเรามีแกรนด์บาริสต้า ตัวแทนชาวไทยไปร่วมแข่งด้วยคือคุณ ปิยวรรณ ปีกา จากคาเฟนีโร(กาแฟแบล็คแคนยอน) ที่การแข่งใน Australasia ทั้งหมดมีเครื่องชงออร์เคสตราเล่จาก ดีไอดี อิตาลี เป็นผู้สนับสนุนหลัก ทำให้บาริสต้าของเรามีเวลาฝึกซ้อมและเตรียมรสชาติกาแฟจากเครื่องที่ใช้แข่งจริงๆ ผลงานที่ทำได้แม้ไม่ติดหนึ่งในสาม แต่คะแนนดิบที่ได้ก่อนถูกหักเพราะเกินเวลานั้นถือว่าทำได้ดีมากครับ น่าสนใจว่าลำดับที่ 4 ที่เราได้มานั้นมีคะแนนเหนือกว่าผู้เข้าแข่งขันชาวออสเตรเลียอีกคนหนึ่ง ซึ่งเขาเป็น top 4 ของการแข่งขันภายในประเทศออสเตรเลียเองและพวก top 4 นี้มาจากร้านกาแฟดังๆ ในซิดนีย์ และเมลเบิร์น ทำกาแฟดีๆ กันทั้งนั้น เรื่องนี้เป็นที่วิจารณ์กันได้เพราะรายการแข่งนี้ในประเทศออสเตรเลียถือว่าได้ความยอมรับนับถือพอสมควร และมีบาริสต้าชั้นนำร่วมแข่งขันเรื่อยมา แสดงให้เห็นว่าบาริสต้าไทยเราถ้าให้โอกาสกันเต็มที่จริงๆ ก็ไม่ได้น้อยหน้าใคร ทั้งๆ ที่นี่เป็นครั้งแรกที่ ปิยวรรณของเราได้ไปร่วมแข่งในรายการระดับระหว่างประเทศกับเขานะครับ ผมทราบมาว่าคนที่ได้ลำดับ 1-3 นั้นต่างก็เคยร่วมแข่งรายการนี้มาแล้วอย่างน้อย 1 ครั้ง (ดูผลการแข่งขัน)

ผมถือเป็นก้าวเล็กๆ ที่สำคัญครับ และยืนยันว่าบาริสต้าไทยเรานั้นฝีมือพัฒนาขึ้นมากแล้ว ผมอยากให้ผลงานของบาริสต้าชั้นนำของเราเหล่านี้เป็นแรงบันดาลใจให้กับบาริสต้ารุ่นน้องๆ ต่อไป ที่จะต้องพยายามทำให้ดีขึ้นไปอีก และยังอยากเรียกร้องผู้ใหญ่ในวงการกาแฟทุกคนครับว่าหากเราช่วยกันสนับสนุนบาริสต้าของเราอย่างจริงจัง ผมเชื่อว่าพวกเขาจะสามารถสร้างชื่อเสียงให้กับประเทศของเราได้อีกมาก